Was- en strijkservice in Delft

Delft kennen we van Vermeer, van de grachten en van het Delftsblauw. Wat minder bekend is: de stad had een serieuze textielindustrie. Aan de Voldersgracht — precies waar nu het Vermeercentrum zit — stond tot 1645 de Delftse lakenhal. In grote kuipen voor de huizen aan die gracht stampten 'vollers' wol in warm water en urine: een smerige maar noodzakelijke stap om lakense stoffen waterdicht en krimpvrij te maken. De prent hierboven, Philip Zilckens ets naar Vermeer's Gezicht op Delft, laat de stad zien zoals die er destijds uitzag vanaf de Schie.

Rondom de stad, ten westen en zuiden, lagen uitgestrekte grasvelden die het andere textielambacht herbergden: het bleken. Gewassen linnen werd uitgespreid op die velden, doorsneden door sloten voor het natmaken, zodat zon, wind en regen het wit maakten. Blekerijen stonden vooral aan de buitenrand van de stad, waar waterlopen en open weiden samenkwamen. Na de uitvinding van de stoomwasserij in de negentiende eeuw gingen veel van die blekers met hun tijd mee: ze bouwden op dezelfde plek een wasserij.

Delft lag altijd centraal. De Delftsche Schie, rond 1389 gegraven als vaarverbinding naar de Maas, maakte de stad tot draaischijf in het web van trekvaarten tussen Leiden, Den Haag, Rotterdam en Schiedam. Wol, laken en linnen uit de polders en de stadsnijverheid reisden via dit water. Wie van Delft naar Leiden voer, passeerde ook weer dezelfde blekerijen en wasserijen langs de Vliet — het was een heel landschap van water, weide en witgoed.

De kuipen en grasvelden zijn verdwenen, de behoefte niet. Wij rijden op vaste ophaaldagen door Delft — het centrum rond de Markt, Delftzicht, Tanthof, Voorhof en Buitenhof. Je waszak hangt 's ochtends buiten, en komt 's avonds schoon, gestreken en netjes gevouwen terug bij dezelfde bezorger. Geen stomerijbezoek, geen wachttijd — alleen het resultaat waar Delft al eeuwen om bekend staat: vakwerk, zorgvuldig gedaan.