Was- en strijkservice in Den Haag

In de zeventiende en achttiende eeuw stonden aan de rand van Den Haag, tussen de Nieuwe Haven en de Ammunitiehaven, een reeks blekerijen met namen als Het Lammetje Groen, Het Kalfje Groen en De Witte Swaen. Was werd daar met de hand geschuurd in tobbes, uitgekookt met zeep en as, en daarna op het gras gespreid om in zon en regen wit te worden. Om die reden heet de straat die daar nu loopt nog altijd Bleekveld.

De blekerijen zaten er niet zomaar. Voor wassen heb je water nodig, voor bleken een grasveld, zon en tijd — en die drie kwamen in deze buurt samen. Ongeschoolde vrouwen uit Den Haag en omstreken werkten er lange dagen voor het linnen van de welgestelde families aan de Hofvijver en op de buitenplaatsen rond de stad. Een baal beddengoed vergde soms een hele week van spoelen, kloppen, drogen en strijken. De praktijk was, net als de was zelf, onderdeel van hoe Den Haag er destijds uitzag — een residentiestad die zijn huishoudelijke kant uitbesteedde aan wie er tijd en spierkracht voor had.

Wat toen gold voor de welgestelden, geldt nu voor zo'n beetje heel werkend Den Haag: er gaat een volle waskorf doorheen in een week, en die past niet tussen vergaderingen, avondeten en de was buiten hangen. De blekerijen zijn verdwenen, de behoefte niet. Wij rijden op vaste ochtenden door de stad — Bezuidenhout, Scheveningen, het Benoordenhout, Escamp — en halen de waszak op zoals je hem klaargezet hebt.

Je krijgt hem schoon, gestreken en netjes gevouwen terug, bij dezelfde bezorger als de vorige keer. Geen waszakken sjouwen, geen afspraken inplannen, geen volle droogrekken in de woonkamer. Dat is hoe Wastas het in Den Haag doet — met moderne machines en eerlijke tarieven, en met de zorgvuldigheid die hier al sinds de Gouden Eeuw bij wassen hoort.