Was- en strijkservice in Gouda

Gouda kreeg in 1272 stadsrechten van graaf Floris V, en groeide in de late middeleeuwen uit tot een van de drukste handelsplaatsen van Holland. De stad lag op een knooppunt van waterwegen — Hollandse IJssel, Gouwe, de trekvaart naar Amsterdam — en had een aantrekkelijke combinatie van ambachten. De prent hierboven, een Rijksmuseum-ets, toont Gouda vanaf de oever van de Gouwe, ter hoogte van de IJssel: het stadsprofiel met de Sint-Janstoren die nog altijd de skyline bepaalt.

Textiel was in die eeuwen groot, maar Gouda werd vooral beroemd om drie andere producten: kaas, pijpen en aardewerk. In 1395 vaardigde het stadsbestuur al gedetailleerde regels uit voor de markten; begin vijftiende eeuw draaide er al een kaasmarkt. De Waag aan de Markt werd in 1668 herbouwd naar ontwerp van Pieter Post — oorspronkelijk werden er alle koopwaren gewogen, geleidelijk alleen nog kaas. De kaasmarkt trekt tot vandaag toeristen vanuit de hele wereld.

De Goudse pijpennijverheid begon in de zeventiende eeuw. In 1665 telde het pijpmakersgilde 180 leden, en een jaar later werd de eerste pijpenmarkt gehouden. Daarna ging het hard: in 1749 telde Gouda 349 pijpenfabrieken, en de helft van de inwoners werkte in die branche. De witte kleipijpen werden verscheept naar heel Europa en de koloniën. De pijpenindustrie verdween in de negentiende eeuw, de kaasmarkt bleef — en vandaag is Gouda vooral een middelgrote stad met een bruisend middeleeuws centrum, hoge bezoekersaantallen en een hardwerkende inwonerpopulatie.

Wie in Gouda woont, kent de drukte van de Markt, de rust van de polders eromheen, en de niet-aflatende agenda daartussenin. Wij rijden op vaste ophaaldagen door de gemeente — Binnenstad, Bloemendaal, Goverwelle, Plaswijck. Je waszak gaat 's ochtends mee, en komt 's avonds schoon en gestreken terug bij dezelfde bezorger. Zo werkt Wastas in Gouda — handig, praktisch, elke week hetzelfde ritme. Net zoals de Goudse Waag zijn kazen eeuwenlang per vast patroon woog.