Was- en strijkservice in Rotterdam

Rotterdam was in de negentiende eeuw een stad van haven, hardwerken en nieuwbouw. Schepen liepen af, fabrieken rezen op, en een hele generatie arbeidersgezinnen vulde de havenwijken. In dat ritme paste geen rustige was-dag thuis. De stoomwasserij deed zijn intrede: grote, industriële operatie, gericht op hotels, hospitaalwasgoed en uniformen. In Delfshaven stond vanaf 1910 Wasserij Piet Hein, ondergebracht in een voormalige jeneverfabriek aan de haven — die draaide tot 1984.

Delfshaven zelf is het oudste deel van de stad. Het ontstond in 1389 toen Delft een vaargeul liet graven naar de Maas — de Delfshavense Schie — om zijn bier en textiel rechtstreeks te kunnen exporteren. Het was daarmee de haven van Delft, niet van Rotterdam, en de structuur van de oude kern verraadt dat nog steeds: smalle grachten, pakhuizen, scheepjes tegen de kade. De prent hierboven, een Rijksmuseum-ets uit 1912, laat Delfshaven zien vanaf het water — het soort zicht dat schippers generaties lang hadden.

Rondom die havens woekerden de branchegerelateerde bedrijven: zeepfabriek, azijnfabriek, scheepstimmerwerven, jeneverstokerijen, moutmolens, smederijen. En dus ook wasserijen. De Rotterdamse huishoudens hadden zelden tuin of ruimte voor wasbleek; de verhuur van was-diensten paste goed bij die dichtbebouwde stad. Na de oorlog nam de huishoudelijke wasmachine veel industriële wasserijen over, maar de behoefte om anderen je was te laten doen bleef.

Vandaag is Rotterdam een werkstad in het kwadraat — havens, kantoren, horeca, creatievelingen, studenten, gezinnen die elkaar net zo hard afwisselen. Wij rijden op vaste ophaaldagen door de stad: Kralingen, Hillegersberg, Blijdorp, Cool, Delfshaven. Je waszak hangt 's ochtends buiten, en komt 's avonds schoon, gestreken en gevouwen terug bij dezelfde bezorger. Zo werkt Wastas in Rotterdam — met het ritme van een stad die nooit echt stopt.