Was- en strijkservice in Katwijk

Katwijk duikt voor het eerst op in een oorkonde uit 1224. Zo'n 150 jaar later wordt er een vismarkt op het strand genoemd, en in 1388 verhuist die vismarkt definitief van Katwijk aan den Rijn naar Katwijk aan Zee. Vanaf de zestiende eeuw ontwikkelde Katwijk zich tot een echt vissersdorp op de Noordzeekust — stil, hecht, gebouwd rond het strand. Iedere ochtend voer de bomschuitenvloot uit; iedere avond trok iedereen die kon langs het strand om de boten weer binnen te slepen.

Katwijk werd een van de belangrijkste Nederlandse vissershavens. De periode onder de families De Ligne en Van Lyere was een bloeitijd dankzij de visvangst. In Katwijk aan Zee stond de vismarkt; in Katwijk aan den Rijn draaiden de bijbehorende industrieën — lijnbanen voor scheepstouwen, rokerijen, zeilmakerijen. In 1751 diende het dorp een uitgebreid verzoekschrift in bij Prins Willem IV voor ontheffing van het haringkaakverbod, teken dat de haring hier serieus werd genomen. Tussen 1930 en 1975 zou Katwijk uitgroeien tot een van de belangrijkste Nederlandse vissersplaatsen.

De prent hierboven, uit de Rijksmuseum-collectie, toont het vertrek van bomschuiten op het strand van Katwijk — de platbodem die de vloot typeerde. In de jaren zestig namen de vangsten zo sterk toe dat Europese afspraken nodig waren om het door te zagen. Dat werd de doodsteek voor de Katwijkse visserij: kotters verdwenen, havens vergrijsden, de vloot loste zich op. Het dorp oriënteerde zich opnieuw — op toerisme, op pendelwerk richting Leiden en Den Haag, op hoogtechnologische bedrijvigheid zoals het ESA-testcentrum bij de Rijnmond.

Wie in Katwijk woont, heeft het strand aan de deur en de stad op afstand. Wij rijden op vaste ophaaldagen door de gemeente — Katwijk aan Zee, Katwijk aan den Rijn, Valkenburg, Rijnsburg. Je waszak gaat 's ochtends mee, en komt 's avonds schoon, gestreken en gevouwen terug bij dezelfde bezorger. Een routine die past bij een dorp dat eeuwen wist: dichtbij de zee werk je anders, en neem je wat hulp waar je die kunt krijgen.